تجربه سرگیجه بعد از عمل بینی یکی از دغدغه های رایج متقاضیان جراحی زیبایی است که معمولا در روزهای نخست دوران نقاهت بروز می کند. این پدیده ، اگرچه می تواند برای بیمار نگران کننده باشد اما در اغلب موارد واکنشی طبیعی از سوی بدن نسبت به تغییرات فیزیولوژیک اخیر است. از منظر علمی ، عوامل متعددی در ایجاد این حالت نقش دارند ؛ تاثیرات باقی مانده از داروهای بیهوشی ، افت فشار خون ناشی از ناشتا بودن طولانی مدت پیش از رینوپلاستی و تغییر در الگوی تنفسی به دلیل پانسمان های داخلی ، از جمله اصلی ترین دلایل بروز این اختلال تعادلی موقت هستند. همچنین نوسانات سطح مایعات بدن و مصرف داروهای مسکن پس از عمل نیز می توانند حس سبکی سر را تشدید کنند. درک این نکته ضروری است که سرگیجه بعد از جراحی بینی معمولا گذرا بوده و با استراحت کافی ، هیدراته نگه داشتن بدن و رعایت توصیه های جراح ، به سرعت بهبود می یابد. با این حال ، شناخت دقیق ریشه های این وضعیت به بیماران کمک می کند تا با آرامش بیشتری مسیر بازیابی سلامت خود را طی کنند.
اصلی ترین علت های سرگیجه بعد از عمل بینی
اصلی ترین دلایل سرگیجه بعد از جراحی بینی شامل مجموعه ای از عوامل فیزیولوژیک و دارویی است که در ادامه بررسی می شوند:
- عوارض باقی مانده از داروهای بیهوشی : داروهای بیهوشی عمومی برای خروج کامل از سیستم گردش خون به زمان نیاز دارند. این مواد بر سیستم عصبی مرکزی تاثیر گذاشته و تا ۲۴ الی ۴۸ ساعت پس از جراحی می توانند باعث ایجاد حس گیجی ، منگی و عدم تعادل پایدار شوند که از شایع ترین دلایل سرگیجه بعد از عمل بینی است.
- افت فشار خون و کم آبی بدن : ناشتا بودن طولانی مدت قبل از عمل و ناتوانی در نوشیدن مایعات کافی بلافاصله بعد از جراحی ، منجر به کاهش حجم مایعات بدن و افت فشار خون می شود. این وضعیت خون رسانی به مغز را در هنگام تغییر وضعیت مثل بلند شدن از جا کاهش داده و ایجاد سرگیجه می کند.
- انسداد مسیر تنفسی و تاثیر بر گوش داخلی : استفاده از تامپون ها یا تورم شدید بافت های داخلی بینی ، فشار هوای پشت پرده گوش را تغییر می دهد. از آنجایی که گوش داخلی مسئول حفظ تعادل بدن است ، هرگونه اختلال در تهویه سینوس ها و گوش که ناشی از جراحی بینی باشد ، می تواند منجر به بروز سرگیجه موقت شود.
- مصرف داروهای مسکن و آنتی بیوتیک ها : بسیاری از داروهای تجویزی بعد از عمل از جمله مسکن های قوی خانواده اپیوئیدها ، دارای عوارض جانبی نظیر سرگیجه و سبکی سر هستند. این داروها با تاثیر بر گیرنده های عصبی ، تعادل فرد را تحت تاثیر قرار می دهند.
- افت قند خون ناشی از رژیم غذایی محدود : بیماران به دلیل ترس از حالت تهوع یا دشواری در بلع ، معمولا پس از جراحی میل کمی به غذا دارند. کاهش سطح گلوکز خون انرژی لازم برای فعالیت های مغزی را کاهش داده و مستقیماً باعث ضعف و سرگیجه بعد از عمل بینی می شود.
- استرس فیزیولوژیک و کاهش سطح اکسیژن : جراحی یک تنش بزرگ برای بدن محسوب می شود. از سوی دیگر ، تغییر الگوی تنفس از بینی به دهان در روزهای اول ، ممکن است باعث تغییر در سطح دی اکسید کربن خون و در نتیجه ایجاد حس سبکی سر و سرگیجه در بیمار شود.
سرگیجه بعد از عمل بینی تا چند روز طبیعی است ؟
مدت زمان تداوم سرگیجه بعد از عمل بینی در هر فرد متفاوت است اما به طور معمول این حالت در ۲۴ تا ۴۸ ساعت ابتدایی پس از جراحی به اوج خود می رسد که عمدتاً ناشی از اثرات داروهای بیهوشی و ضعف عمومی بدن است. در اکثر موارد با دفع کامل بقایای داروهای بیهوشی از سیستم گردش خون و شروع تغذیه منظم ، این حس ناخوشایند ظرف ۳ تا ۵ روز اول به میزان قابل توجهی کاهش می یابد. با این حال ، تا زمانی که تامپون های داخلی خارج نشوند و تورم اولیه مخاط بینی فروکش نکند ، ممکن است بیمار همچنان درجات خفیفی از عدم تعادل را به دلیل فشار بر گوش داخلی تجربه کند. به طور کلی انتظار می رود که پس از گذشت یک هفته از زمان جراحی ، با بهبود الگوی تنفسی و قطع مصرف مسکن های قوی ، سرگیجه به طور کامل برطرف شود. چنانچه این وضعیت بیش از ۱۰ روز تداوم یابد یا با گذشت زمان به جای بهبود ، شدت آن بیشتر شود ، لازم است موضوع با جراح بینی اصفهان در میان گذاشته شود تا احتمال بروز مواردی نظیر عفونت یا کم خونی شدید بررسی گردد.
راهکارهای موثر برای کنترل و درمان سرگیجه بعد از عمل بینی
برای مدیریت و کاهش حس ناخوشایند سرگیجه بعد از جراحی بینی ، رعایت راهکارهای زیر می تواند روند بهبودی را تسریع کرده و ایمنی بیمار را در دوران نقاهت تضمین کند:
- هیدراتاسیون و افزایش مصرف مایعات : نوشیدن مقدار کافی آب و آب میوه های طبیعی یکی از کلیدی ترین اقدامات است. این کار باعث افزایش حجم خون و دفع سریع تر سموم داروهای بیهوشی از بدن می شود ؛ در نتیجه از افت فشار خون که عامل اصلی سرگیجه بعد از عمل بینی است ، جلوگیری می کند.
- تغییر وضعیت بدنی به صورت آهسته : هنگام برخاستن از تخت یا صندلی ، هرگز به طور ناگهانی تغییر وضعیت ندهید. ابتدا چند دقیقه لبه تخت بنشینید و پاهای خود را تکان دهید تا گردش خون به تعادل برسد و سپس با کمک یک همراه بلند شوید تا دچار افت فشار خون وضعیتی و سیاهی رفتن چشم نشوید.
- تنظیم رژیم غذایی مقوی و سبک : از آنجایی که ضعف عمومی بدن می تواند سرگیجه را تشدید کند ، سعی کنید وعده های غذایی کوچک ، مکرر و مغذی داشته باشید. مصرف سوپ های رقیق و غذاهایی که نیاز به جویدن زیاد ندارند ، سطح قند خون شما را پایدار نگه داشته و انرژی لازم برای ریکاوری مغز را فراهم می کند.
- بالا نگه داشتن سر در زمان استراحت : استفاده از دو یا چند بالش زیر سر در هنگام خواب ، علاوه بر کاهش تورم صورت ، مانع از تجمع فشار در ناحیه سینوس ها و گوش داخلی می شود. این وضعیت به حفظ تعادل بهتر مایعات در سیستم گوش داخلی کمک کرده و تکرار حملات سرگیجه را به حداقل می رساند.
- مدیریت هوشمندانه مصرف داروها : برخی مسکن های قوی می توانند باعث ایجاد دوار سر شوند. سعی کنید این داروها را همراه با یک میان وعده سبک مصرف کنید تا عوارض گوارشی و عصبی آن ها کاهش یابد. در صورتی که سرگیجه بعد از عمل بینی با مصرف داروی خاصی شدت می یابد ، حتماً پزشک خود را برای جایگزینی دارو مطلع کنید.
- تنفس صحیح و محیط با تهویه مناسب : به دلیل تامپون ، ممکن است تنفس دهانی باعث خشکی گلو و احساس ناخوشایند در سر شود. استراحت در اتاقی که هوای آن به خوبی تهویه می شود و جریان هوای تازه دارد ، به اکسیژن رسانی بهتر به بافت ها و کاهش حس منگی و گیجی کمک شایانی می کند.
